Deblokkeren van bankrekeningen

Hoe bankrekeningen laten deblokkeren?

  1. Waarom wordt een bankrekening bij het overlijden geblokkeerd?

    Bij het overlijden van de titularis van een rekening of kluis is niet duidelijk wie zijn rechtsopvolgers zijn. Daarom wordt die rekening of kluis door de bankinstelling (de zogenaamde ‘derde houder van de tegoeden) geblokkeerd.

    Een blokkering van rekeningen en koffers op vraag van de administratie gebeurt alleen als een of meerdere erfgenamen buiten de Europese Economische Ruimte wonen.

    Als er geen erfgenamen buiten de Europese Economische Ruimte wonen, is er alleen een informatieverplichting voor de bankinstelling: de tegoeden van de overledene of zijn echtgenoot kunnen uitbetaald of teruggegeven worden nadat de lijst waarop die tegoeden vermeld staan (de zogenaamde lijst 201), aan de administratie bezorgd werd.

    Welke landen behoren tot de Europese Economische Ruimte?

    België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken,  Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Hongarije, Ierland, IJsland, Italië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovakije, Slovenië , Spanje, Tsjechië, Zweden.

    Terug
  2. Hoe kan ik een bankrekening laten deblokkeren?

    U kunt een bankrekening laten deblokkeren wanneer u een van de volgende documenten toont:

    • een akte van erfopvolging, opgemaakt door de notaris
    • een attest van erfopvolging, afgeleverd door de ontvanger van het registratiekantoor (= successiekantoor) 

    Opgepast: de ‘verklaring van erfrecht’ ondertekend door het gemeentebestuur, bij minieme bedragen, en de ‘akte van bekendheid’ opgemaakt door de vrederechter zijn niet geldig voor de deblokkering.

    Goed om te weten: als langstlevende partner (gehuwd of wettelijk samenwonend) kunt u tot de helft van het bedrag dat op alle rekeningen staat, met een maximum van 5.000 euro, als voorschot uitgekeerd krijgen om dringende uitgaven te doen, zonder een attest of akte van erfopvolging voor te leggen.

    Terug
  3. Wat verandert er vanaf 1 juli 2012?

    Vanaf 1 juli 2012 moet de notaris of de ontvanger van een registratiekantoor aan wie de erfgenamen vragen om een akte of een attest van erfopvolging op te stellen, eerst contact opnemen met de belastingadministraties en sociale administraties.

    Die administraties moeten onderzoeken of er geen schulden zijn op naam van de overledene en/of de erfgenamen. Als er schulden zijn, kunnen zij dat binnen een termijn van 12 werkdagen aan de betrokken notaris of ontvanger melden.

    De bankrekeningen kunnen pas gedeblokkeerd worden als in het attest van erfopvolging, in de akte van erfopvolging of onderaan op het afschrift (‘expeditie’) voor de verschillende erfgenamen, het volgende wordt verklaard:

    • ofwel dat er voor de overledene en de erfgenamen geen schulden gemeld werden
    • ofwel dat alle gemelde schulden betaald werden
    • ofwel dat alle gemelde schulden, voor de vrijgave van de tegoeden van de geblokkeerde rekening(en), betaald worden met die tegoeden. Daarvoor moet de bank wel over het akkoord van alle erfgenamen beschikken

    De nieuwe maatregel geldt voor alle attesten of akten van erfopvolging die vanaf 1 juli 2012 afgeleverd worden.

    Goed om te weten: de termijn voor afhandeling van de nalatenschap kan aanzienlijk ingekort worden als alle fiscale en sociale schulden, zoals personenbelasting, onroerende voorheffing, autobelasting, enz. betaald zijn voordat u het attest of de akte van erfopvolging aanvraagt.

    Het gaat niet alleen om de fiscale en sociale schulden van de overledene, maar ook die van de erfgenamen.

    Terug
  4. Wat kost een akte of een attest van erfopvolging?

    • De kosten voor de notariële akte van erfopvolging houden registratierechten (50,00 euro), rechten op geschriften (7,50 euro), erelonen en aktekosten van de notaris in.
    • Het attest van erfopvolging afgeleverd door de ontvanger van het registratiekantoor is gratis.
    Terug
  5. Mag de ontvanger van een registratiekantoor altijd een attest van erfopvolging leveren?

    Nee, de ontvanger van het registratiekantoor die het successiedossier van de overledene beheert, mag een attest van erfopvolging alleen afleveren als aan alle volgende voorwaarden voldaan is:

    • De overledene heeft geen testament of om het even welke andere akte met laatste wilsbeschikkingen opgemaakt of laten opmaken (de ontvanger is met andere woorden alleen bevoegd als de nalatenschap uitsluitend geregeld wordt volgens de wettelijke erfopvolging voorzien in het Burgerlijk Wetboek).
    • De overledene heeft geen huwelijkscontract of een ‘aktewijziging huwelijkse voorwaarden’ laten opmaken.
    • Er zijn geen ‘onbekwame’ erfgenamen (minderjarige erfgenamen, onbekwaamverklaarden …).
    Terug
  6. Hoe kan ik een attest van erfopvolging aanvragen bij de ontvanger van het registratiekantoor?

    U neemt contact op met om het even welk registratiekantoor. Afhankelijk van de inlichtingen waarover u op dat moment beschikt, krijgt u van het registratiekantoor een aanvraagformulier dat:

    • niet vooringevuld is 
    • gedeeltelijk vooringevuld is 
    • volledig vooringevuld is

    Als u onmiddellijk een volledig vooringevuld aanvraagformulier wilt krijgen, raden wij u aan de volgende documenten mee te nemen naar het registratiekantoor: 

    • een origineel uittreksel uit de overlijdensakte afgeleverd door het gemeentebestuur 
    • (een kopie van) het (of de) trouwboekje(s) van de overledene (in het bijzonder de bladzijden met de identiteit van de echtgenoten en de afstammelingen en de vermelding van een huwelijkscontract) 
    • als de overledene geen afstammelingen heeft, ook een kopie van het (of de) trouwboekje(s) van de ouders van de overledene en van zijn (half)broers en (half)zussen

    In ieder geval moeten de volledige identiteitsgegevens van alle erfgenamen van de overledene voorkomen in het aanvraagformulier.

    De verklaringen die u in het aanvraagformulier doet, moeten juist zijn en op eer gedaan worden.

    Terug
  7. Wanneer krijg ik het attest van erfopvolging van de ontvanger van het registratiekantoor?

    Concreet moet u ongeveer vier weken rekenen voor de aflevering van een attest van erfopvolging waarin verklaard wordt dat:

    • ofwel geen enkele schuld gemeld is
    • ofwel de gemelde schulden nog niet betaald zijn
    • ofwel de gemelde schulden betaald zijn. Alle betalingsbewijzen moeten voorgelegd worden vóór de aflevering. Als de gemelde schulden betaald zijn na het afleveren van het attest, kunt u aan de bevoegde ontvanger een aanvullend attest vragen waarin vermeld wordt dat de schulden betaald zijn, op voorwaarde dat de bewijsstukken daarvan bijgevoegd worden (attest van de schuldeisers dat die schulden volledig betaald zijn) 

    De ontvanger kan het attest met vermelding van het aandeel van elke erfgenaam in de nalatenschap namelijk pas afleveren nadat:

    • hij de gegeven documenten (uittreksel uit de overlijdensakte …) en inlichtingen onderzocht heeft
    • hij eventueel bijkomende inlichtingen opgevraagd heeft
    • hij de documentatie van de administratie geraadpleegd heeft
    • hij het rijksregister geraadpleegd heeft
    • hij bevestiging gekregen heeft van het Centraal Register van Testamenten (CRT) dat geen inschrijving op naam van de overledene bekend is (informatie die in principe de dag volgend op de vraag gesteld aan het CRT meegedeeld wordt)
    • hij de aanvraag voor het attest gemeld heeft aan de belastingadministraties en sociale administraties
    • de termijn van 12 dagen waarbinnen die diensten schulden kunnen melden, verstreken is
    • (eventueel) hem de betalingsbewijzen van de gemelde schulden voorgelegd werden
    Terug
  8. Kan de ontvanger of de notaris weigeren om een attest of akte van erfopvolging op te maken?

    Ja, zij kunnen dat weigeren als zij aan de hand van de afgelegde verklaringen en de verrichte opzoekingen niet met zekerheid de erfgenamen kunnen aanwijzen.

    Als hij onbevoegd is om het attest op te maken, moet de ontvanger de aanvraag weigeren.

    Terug
  9. Stelt de bank zich in alle gevallen tevreden met het attest van erfopvolging?

    Als aan alle voorwaarden voldaan is en het attest van erfopvolging getoond wordt, zal de bank normaal akkoord gaan met de vrijgave van gelden, fondsen of waarden op naam van de overledene of zijn of haar echtgenoot.

    Goed om te weten: als langstlevende partner (gehuwd of wettelijk samenwonend) kunt u tot de helft van het bedrag dat op alle rekeningen staat, met een maximum van 5.000 euro, als voorschot uitgekeerd krijgen om dringende uitgaven te doen, zonder de voorlegging van een attest of akte van erfopvolging.

    Opgepast:

    • Een attest of akte van erfopvolging is voldoende, maar voor de overdracht van de tegoeden op naam van de erfgenamen moet iedereen aanwezig zijn of hebt u de nodige volmachten nodig. Neem contact op met uw bank voor de praktische regeling
    • Elke bank mag weigeren om gevolg te geven aan om het even welk attest van erfopvolging als er een bankkoffer gehuurd werd door de overledene of zijn echtgenoot
    Terug
  10. Is het mogelijk om de bank bepaalde gewone schulden te doen betalen voordat de tegoeden op de bankrekening volledig zijn vrijgemaakt?

    Ja, maar onder bepaalde voorwaarden. Zie de gedetailleerde inlichtingen over de wijzigingen sinds 1 juli 2012.

    Terug