Koninklijke Schenking

Koninklijke Schenking

  • Beknopte historiek

    Naar aanleiding van zijn vijfenzestigste verjaardag besloot koning Leopold II om de onroerende goederen die hij de voorbije jaren had verworven en die bijdroegen tot het natuurschoon, aan het land te schenken. Hij liet dat op 9 april 1900 per brief weten aan de regering.

    Hij bedong dat een aantal van die goederen nooit mocht worden verkocht. Sommige moesten hun oorspronkelijke functie en uitzicht bewaren. Een deel moest ter beschikking blijven van de troonopvolgers.

    Met een brief van 15 november 1900 werden aan de inventaris van 9 april nog enkele goederen toegevoegd.

    De Staat aanvaardde de schenking bij wet van 31 december 1903 (Belgisch Staatsblad van 1 januari 1904).

    Daarnaast vinden sommige onroerende goederen van het patrimonium hun oorsprong bij het Verdrag tot Afstand van de Onafhankelijke Staat Congo van 28 november 1907 en de Bijkomende Akte aan dit verdrag van 5 maart 1908, goedgekeurd bij wetten van 18 oktober 1908 (Belgisch Staatsblad van 19 oktober 1908).

    In het begin werd het beheer van al die goederen verzekerd door de Dienst der Domeinen van het Ministerie van Financiën.
    Na verloop van tijd werd de Koninklijke Schenking opgericht als een zelfstandige openbare instelling van de Staat en onder het toezicht van de minister van Financiën (koninklijk besluit van 9 april 1930 - Belgisch Staatsblad van 29 mei 1930). De Koninklijke Schenking bezit een eigen rechtspersoonlijkheid en een volledige financiële autonomie, dat wil zeggen dat zij zelfbedruipend moet zijn, zonder lasten voor de belastingplichtige.

  • Patrimonium

    A. Het onroerend patrimonium van de Koninklijke Schenking bestaat uit drie categorieën:

    1. Overeenkomstig de dwingende verplichtingen die aan de staat-begunstigde werden opgelegd, zijn navolgende goederen ter beschikking gesteld van het Koningshuis,
      • dat er daadwerkelijk het genot van bezit: kasteel van Ciergnon, kasteel Belvédère, residentie Schonenberg, serres van Laken en residentie te Tervuren. Bovendien werd door de wet van 28 februari 1882 op de jacht, het jachtrecht op de gronden die het domein van Ardenne uitmaken, voorbehouden aan de Kroon. Op een totale oppervlakte van zowat 6.700 ha worden momenteel ongeveer 2.500 ha hiervoor gebruikt.
      • dat ingestemd heeft met een andere bestemming: kastelen van Stuyvenberg, van Fenffe en van Ferage (verhuurd), kasteel van Hertoginnedal (verhuurd als guest-house voor de staat).
      • dat de goederen gebruikt voor de behoeften van zijn dienstpersoneel: diverse woningen in Laken en in Ardenne.
    2. Anderzijds verkregen in de loop der jaren een aantal goederen een bestemming van algemeen belang. 
      Dat zijn o.a.: de Japanse toren, het Chinees paviljoen, het Elisabethpark en de Koloniale Tuin in Laken, het Bellevue-hotel in Brussel, het Arboretum van Tervuren, het Dudenpark in Vorst, gronden ingelijfd bij het Maria Hendrikapark in Oostende, gronden ingelijfd bij het Leopold II-park in Nieuwpoort.
       
    3. De overige bestanddelen van het onroerend patrimonium kunnen worden beschouwd als privédomein van de instelling en worden aldus beheerd. Deze goederen worden aan de best haalbare voorwaarden verhuurd. De opbrengsten moeten toelaten dat de Koninklijke Schenking, zoals de wet het heeft voorgeschreven, haar uitgaven dekt met haar eigen inkomsten.

      Een greep uit de voornaamste bestanddelen:

      Ardenne: Landbouwgronden: 700 ha gespreid over 11 landbouwexploitaties en 710 ha in pacht door de plaatselijke bevolking en 208 ha die de instelling zelf uitbaat; jachtrecht op circa 4.200 ha (land en bos); opbrengst van de jaarlijkse houthakken van circa 4.800 ha bossen; golfterrein in het park van het voormalig Kasteel van Ardenne.

      Tervuren: Golf en kasteel van Ravenstein; gronden van de British School of Brussels.

      Kust: De Venetiaanse gaanderijen en aanpalend park in Oostende; gronden ingelijfd bij de Wellingtonrenbaan in Oostende; de zgn. Noorse stallen in Oostende; de 'eerste' koninklijke residentie Langestraat in Oostende; golf van Klemskerke.

      Brussel en omgeving: Dudenpark in Vorst: kasteel (Narafi) en sportstadion (Royale Union); vijvers van Bosvoorde; installaties van de Bruxelles Royal Yacht Club in Laken, langs het zeekanaal; bioscoop Vendôme in Elsene; de kantoorgebouwen Coudenberg, Jan Jacobs en Quatre Bras in Brussel, die het hoofdbestanddeel van de inkomsten opleveren.

      Daarnaast is de Koninklijke Schenking eveneens eigenares van de Kapel van Küssnacht in Zwitserland, een gedenkteken ter nagedachtenis van koningin Astrid.

      B. Ten slotte bezit de Koninklijke Schenking ook roerende goederen, waaronder een thesauriereserve van ongeveer 35 miljoen euro.

      Ook ontving zij van graaf en gravin de Ribaucourt een schenking van een belangrijke verzameling oude wapens, tentoongesteld in het Legermuseum aan het Jubelpark (Brussel).
  • Beheer

    De Koninklijke Schenking wordt bestuurd door een beheerraad die bestaat uit tien leden, waaronder vier dignitarissen of gewezen dignitarissen van het Hof. Wanneer hij een eigendom van de Koninklijke Schenking bewoont, kan elke vorst die geregeerd heeft of de overlevende echtgenoot zich laten vertegenwoordigen, in bovental, door een dignitaris of gewezen dignitaris. De leden worden benoemd bij koninklijk besluit. De intendant van de Civiele Lijst maakt evenwel van rechtswege deel uit van de beheerraad. Er geldt een leeftijdgrens van vijfenzeventig jaar.

    Huidige samenstelling van de beheerraad:

    Voorzitter:

    • Graaf P. Buysse

    Afgevaardigde-beheerder: 

    • Ph. Lens, adviseur bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie (FOD Financiën)

    Beheerders :

    • A. d’Aspremont Lynden, ere-professor aan de universiteit Lille 3
    • N. De Bruyne, intendant van de Civiele Lijst
    • J. Hennes, vleugeladjudant van de koning
    • H. D’Hondt, voorzitter van het Directiecomité van de FOD Financiën, administratief adviseur
    • M. Evenepoel, administrateur-generaal van het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, technisch adviseur
    • G. Noels, chief economist en vennoot van de nv Econopolis 
    • V. Pardoen, vertegenwoordiger van Z.M. Koning Albert II
    • Br. Quévy, directeur-generaal van het Directoriaat-generaal Landbouw, Natuurlijke hulpbronnen en Leefmilieu van de Waalse overheidsdienst, technisch adviseur
    • P. Warnauts, ere-protocolchef van het Huis van de Koning 

    Secretaris, zonder medebeslissende stem:

    • B. Bekaert, attaché bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie
       

    Administratieve zetel:

    Brederodestraat 14
    1000 Brussel

    telefoon +32 (0) 255 122 01

  • Uitvoeringsrekening van het dienstjaar 2016

    (in duizend euro)

    Gewone begroting

    (jaarlijks werkingsbudget)

    Totaal van de ontvangsten: 6.631

    · huurgelden: 4.471 (67,42 %)

    · pacht van jacht en visvangst: 586 (8,84 %)

    · goederen in eigen beheer uitgebaat: 1.381 (20,83 %)

    · portefeuille: 42 (0,63 %)

    · diverse ontvangsten: 151 (2,28 %)

    In vergelijking met 2015 stijgen de ontvangsten met 7,47 %.

    Totaal van de uitgaven: 5.726

    · personeelsuitgaven: 4.074 (71,15 %)

    · taksen en belastingen: 292 (5,10 %)

    · leveringen en werken: 1.226 (21,41 %)

    · algemene onkosten: 134 (2,34 %)

    In vergelijking met 2015 dalen de uitgaven met 1,46 %: de personeelsuitgaven dalen met 2,65 %, de taksen en belastingen dalen met 12,84 %, de leveringen en werken stijgen met 5,06 % en de algemene onkosten stijgen met 8,06 %.

    Buitengewone begroting

    (buitengewone ontvangsten en uitgaven betreffende de investeringen)

    Totaal van de ontvangsten: 1.004 (met betrekking tot onroerende goederen).

    Totaal van de uitgaven: 1.127, waarvan 1.090 met betrekking tot onroerende goederen, en 37 met betrekking tot roerende goederen (materiaal en meubilair).

    Resultaat  

    Gewone begroting + 905
    Buitengewone begroting - 123
    Eindsaldo + 782

     

     

      2013 2014 2015
    Gewone begroting Gewone begroting Gewone begroting Gewone begroting
    Ontvangsten 5.968 6.135 6.170
    Uitgaven 5.349 5.779 5.811
      = 619 = 356 = 359
    Buitengewone begroting Buitengewone begroting Buitengewone begroting Buitengewone begroting
    Ontvangsten 5.146 12.455 12.022
    Uitgaven 755 17.085 10.297
      = 4.391 = - 4.630 = 1.725
    Eindsaldo + 5.010 - 4.274 + 2.084

     

    Na verificatie door een afgevaardigde van de minister van Financiën worden de jaarlijkse rekeningen voorgelegd aan het Rekenhof.