Financiële sancties

Wat zijn financiële sancties?

Financiële sancties zijn beperkende maatregelen die worden genomen ten aanzien van landen, personen of entiteiten met als doel een einde te maken aan:

  • schendingen van de internationale vrede en veiligheid zoals terrorisme
  • de schending van mensenrechten
  • de destabilisering van soevereine staten
  • de verspreiding van massavernietigingswapens.

Deze financiële sancties maken doorgaans deel uit van een uitgebreider sanctieregime dat ook andere beperkende maatregelen omvat, zoals embargo’s op de uitvoer of invoer van bepaalde producten (vb. wapens, olie, technologieën,…) of beperkingen op het vlak van visums en reizen.

De financiële sancties bestaan uit onder meer bevriezingsmaatregelen, het verbod om in bepaalde sectoren te investeren, leningen of verzekeringen toe te staan, de import of export van bepaalde goederen te financieren, etc.

Wat zijn bevriezingsmaatregelen?

Bevriezingsmaatregelen zijn de meest voorkomende vorm van financiële sancties. Ze zijn gericht tegen personen en entiteiten die door de sanctieregimes worden geviseerd en moeten voorkomen dat zij hun schadelijke praktijken kunnen financieren.

Concreet bestaan bevriezingsmaatregelen uit twee onderdelen:

  1. enerzijds de verplichting om de tegoeden van deze personen of entiteiten te bevriezen.
  2. anderzijds het verbod om aan deze personen of entiteiten tegoeden ter beschikking te stellen.

De meeste sanctieregimes bevatten een lijst van personen en entiteiten op wie bevriezingsmaatregelen van toepassing zijn. Aan deze lijsten worden regelmatig personen of entiteiten toegevoegd of verwijderd. Om een overzicht te bewaren van al de personen en entiteiten die worden geviseerd door de in België geldende sanctieregimes, houdt de Algemene Administratie van de Thesaurie een geactualiseerde en geconsolideerde lijst van deze personen en entiteiten bij:

Door wie worden sancties opgelegd?

De in België geldende sanctieregimes worden opgelegd op verschillende niveaus:

  • Internationaal, door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties
  • Europees, door de Europese Unie
  • Nationaal,  door de Nationale Veiligheidsraad en de Belgische overheid (de zgn. ‘nationale terroristenlijst’)

Verschillende andere landen leggen ook sancties op. Hoewel deze sancties een impact kunnen hebben op bepaalde economische sectoren in ons land, hebben ze geen rechtskracht in België.

Wie moet financiële sancties naleven en wat wordt er verwacht?

Financiële sancties moeten door iedereen in België worden nageleefd.

Financiële sancties bevatten zowel verplichtingen als verboden.

De belangrijkste verplichtingen zijn:

  • het bevriezen van tegoeden van de personen of entiteiten op wie bevriezingsmaatregelen van toepassing zijn
  • het verstrekken van alle informatie over de uitvoering van de financiële sancties, zoals informatie over de tegoeden die werden bevroren of informatie over de vaststelling van eventuele inbreuken

De belangrijkste verboden zijn:

  • het ter beschikking stellen van fondsen aan de personen of entiteiten op wie bevriezingsmaatregelen van toepassing zijn;
  • het uitvoeren van handelingen die in strijd zijn met de opgelegde (financiële) sancties

De wet voorziet in sancties voor de niet-naleving van de financiële sancties

Wat is de rol van de Algemene Administratie van de Thesaurie (FOD Financiën)?

De Algemene Administratie van de Thesaurie is bevoegd voor de administratieve behandeling en de controle op de naleving van de financiële sancties. Zo staat de Thesaurie onder meer in voor

  • het beantwoorden van vragen in verband met financiële sancties
  • het onderzoeken van gevallen van gelijkluidendheid (homoniemen)
  • het verlenen van toelatingen om af te wijken van bepaalde financiële sancties
  • de behandeling van verzoeken om bevroren tegoeden vrij te geven of ter beschikking te stellen
  • het beheren van informatie over de uitvoering van de financiële sancties in België
  • het controleren van de naleving van de financiële sancties

U kunt contact opnemen met de Thesaurie, bijvoorbeeld voor het meedelen van informatie of het stellen van vragen via het emailadres quesfinvragen.tf@minfin.fed.be.